پرورش استعدادهای دانش‌آموزان مناطق محروم با آموزش رباتیک
عزیز گرگیچ، خبرنگار مامن؛ عبدالله برهانی، معلم علوم و فعال آموزش رباتیک استان سیستان و بلوچستان گفت‌و‌گو با عزیز گرگیج خبرنگار مامن : با تأکید بر ظرفیت علمی دانش‌آموزان مناطق محروم، گفت: آموزش رباتیک و ساخت پروژه‌های علمی با امکانات محدود، زمینه‌ای برای تقویت خلاقیت، اعتمادبه‌نفس و مهارت حل مسئله در نوجوانان فراهم کرده است؛ مسیری که برای تداوم و گسترش آن، حمایت از تجهیزات آموزشی و ایجاد فضای کارگاهی ضروری است.
برهانی با اشاره به انگیزه خود از ورود به حوزه آموزش رباتیک اظهار کرد: باور به استعدادهای فراوان دانش‌آموزان مناطق محروم و ضرورت فراهم‌کردن فرصت‌های مناسب برای شکوفایی آن‌ها، انگیزه اصلی من برای آغاز این فعالیت‌ها بوده است.
وی با بیان اینکه آموزش نباید به کتاب‌های درسی و مطالب نظری محدود شود، افزود: دانش‌آموزان باید فرصت داشته باشند آموخته‌های خود را در عمل تجربه کنند، بسازند، آزمایش کنند، اشتباه کنند و دوباره تلاش کنند. به همین دلیل، با امکانات محدود و ابتکار شخصی، آموزش رباتیک و ساخت سازه‌های علمی را برای نوجوانان آغاز کردم.
این معلم فیزیک و علوم با اشاره به دستاوردهای دانش‌آموزان در این مسیر بیان کرد: دانش‌آموزانی که در ابتدا آشنایی چندانی با رباتیک نداشتند، امروز توانسته‌اند سازه‌ها و پروژه‌های خلاقانه‌ای طراحی و تولید کنند که از جمله آن‌ها می‌توان به آسانسور، سازه‌های متحرک، ربات‌های پدافند، ربات‌های همزن و پروژه‌های علمی و ابتکاری اشاره کرد.
برهانی، دیده‌شدن آثار دانش‌آموزان در رسانه‌ها را از اتفاقات ارزشمند این فعالیت‌ها دانست و گفت: پروژه‌های دانش‌آموزان در شبکه‌های تلویزیونی از جمله شبکه خبر و شبکه هامون معرفی شده‌اند و یکی از دانش‌آموزان نیز با دستاورد خود در برنامه تلویزیونی «محفل» حضور پیدا کرد. همچنین انتشار برخی فعالیت‌های آموزشی و اختراعات دانش‌آموزان در فضای مجازی با استقبال گسترده‌ای همراه بوده است.
وی با تأکید بر اینکه دستاورد اصلی آموزش رباتیک تنها ساخت یک سازه یا حضور در رسانه نیست، اظهار کرد: ایجاد اعتمادبه‌نفس، تقویت خلاقیت، افزایش قدرت حل مسئله و تغییر نگرش دانش‌آموزان نسبت به توانایی‌های خود، از مهم‌ترین نتایج این فعالیت‌هاست.
این معلم با بیان اینکه استعداد علمی محدود به شهرهای بزرگ و مدارس برخوردار نیست، افزود: تفاوت اصلی دانش‌آموزان مناطق محروم با سایر مناطق، بیشتر در امکانات و فرصت‌های آموزشی است، نه در هوش و توانایی آن‌ها.
برهانی با اشاره به ضرورت توسعه آموزش‌های نوین در مدارس تصریح کرد: آشنایی با رباتیک، هوش مصنوعی، الکترونیک و برنامه‌نویسی می‌تواند نوجوانان را برای ورود به دنیای فناوری آماده کند. دانش‌آموزی که یک ربات می‌سازد، هم‌زمان با مفاهیم فیزیک، ریاضی، برق، مکانیک و مهندسی آشنا می‌شود و می‌آموزد برای مسائل مختلف راه‌حل پیدا کند.
وی ادامه داد: وظیفه معلمان تنها انتقال اطلاعات نیست، بلکه باید به دانش‌آموزان یاد بدهند چگونه فکر کنند، چگونه بیاموزند و چگونه دانسته‌های خود را به یک محصول یا راه‌حل کاربردی تبدیل کنند.
این فعال حوزه آموزش رباتیک، عدالت آموزشی را یکی از موضوعات مهم در پرورش استعدادهای علمی دانست و گفت: نباید دسترسی به آموزش رباتیک، هوش مصنوعی و علوم جدید تنها مختص دانش‌آموزان شهرهای بزرگ و مدارس برخوردار باشد. نوجوانان مناطق دورافتاده نیز می‌توانند استعدادهای ارزشمندی در حوزه اختراع، مهندسی و پژوهش داشته باشند؛ به شرط آنکه فرصت شکوفایی در اختیارشان قرار گیرد.
برهانی درباره برنامه‌های آینده خود اظهار کرد: گسترش فعالیت‌های آموزشی، راه‌اندازی کارگاه مجهزتر برای آموزش رباتیک، الکترونیک، برنامه‌نویسی و آزمایش‌های علمی و همچنین توسعه دوره‌های مجازی برای دسترسی دانش‌آموزان مناطق دورافتاده به آموزش‌های تخصصی، از اهداف پیش‌روست.
وی آماده‌سازی دانش‌آموزان برای حضور در جشنواره‌های علمی، مسابقات خوارزمی، مسابقات رباتیک و رویدادهای نوآوری را از دیگر برنامه‌های خود عنوان کرد و افزود: ایجاد ارتباط میان مدارس، دانشگاه‌ها، مراکز علمی و شرکت‌های فناور می‌تواند زمینه معرفی و رشد استعدادهای دانش‌آموزی را فراهم کند.
این معلم با تأکید بر ضرورت حمایت از فعالیت‌های آموزشی بیان کرد: برای ادامه این مسیر به لپ‌تاپ، تجهیزات الکترونیکی، ابزارهای رباتیک، وسایل آزمایشگاهی و فضای کارگاهی مناسب نیاز داریم. تلاش فردی معلم به‌تنهایی برای تحقق این اهداف کافی نیست و همراهی خیرین، مسئولان، نهادهای آموزشی و مجموعه‌های فرهنگی و علمی ضروری است.
برهانی با اشاره به نقش رسانه‌ها در معرفی استعدادهای دانش‌آموزی گفت: رسانه‌ها می‌توانند به پل ارتباطی میان استعدادهای مناطق محروم و جامعه تبدیل شوند و به‌جای تمرکز صرف بر محدودیت‌ها، توانایی‌ها، خلاقیت‌ها و دستاوردهای نوجوانان را نیز به تصویر بکشند.
وی در پایان خاطرنشان کرد: اگر امروز برای استعدادهای نوجوانان سرمایه‌گذاری کنیم، فردا شاهد ثمره آن در پیشرفت علمی و فناوری کشور خواهیم بود. آرزویم این است که روزی نام دانش‌آموزان این مناطق نه به‌خاطر محرومیت، بلکه به‌خاطر اختراعات، ابتکارات و دستاوردهای علمی‌شان در سطح کشور و جهان مطرح شود.
